Een harig rupsje

Even geleden liep ik met Mahru door het bos. Op één van de weinige eiken die er in het bos te vinden is, zat een bol met harige rupsen. Mijn eerste gedachte “Ah, Nederland gaat weer in paniek raken!”. Ik volg het nieuws niet, maar ik weet vrij zeker dat er inmiddels alweer genoeg stemmingmakende berichten zijn verschenen op het nieuws. Zoals we een weeralarm afgeven bij meer dan tien sneeuwvlokjes zorgt de eikenprocessierups ook voor de nodige angstaanvallen.
Als de wereld een computerspel is, dan is Nederland het gemakkelijkste level. We hebben geen bergen waar we van af vallen, geen woestijnen waar we sterven van de dorst. Volgens mij is er nog nooit iemand wekenlang verdwaald geweest op de Veluwe.

In Australië bijvoorbeeld heeft alles wat leeft het op je gemunt. Giftige slangen worden regelmatig aangetroffen op het toilet of onder het bed. Witte haaien, zoutwaterkrokodillen en dodelijke octopussen maken van een dagje strand een heus avontuur. Een uit de kluiten gewassen kip, de Cassowary, heeft twaalf centimeter messcherpe klauwen waarmee hij je hoofd af kan hakken. Ze hebben zelfs een slak die genoeg gif bevat om 60 mensen te doden. Het zou me niets verbazen dat de Australische computermuis en wc-eend het je leven zuur proberen te maken.

Ze zijn wel erg mooi

Nederland’s grootste wapenfeit is tegenwind terwijl je op de fiets zit. Het gevolg is dat we waanzinnig slecht voorbereid zijn op alles wat prikt, bijt en steekt. Het zal je dan ook niet verbazen dat Nederlanders beduidend vaak moeten worden gered van bergtoppen en uit bossen als ze op vakantie zijn ondanks hun spiksplinternieuwe schoenen van de Bever. We krijgen hier gewoon niet dezelfde training als Crocodile Dundee.  

Maar toegegeven, dat rupsje die wanneer je hem aanraakt, zo in paniek raakt dat hij z’n haren verliest, kan best voor problemen zorgen. Misschien niet zozeer voor ons maar met name voor onze honden. Want in tegenstelling tot mensen snuffelen honden graag onder bomen. Al zullen er vast mensen zijn die graag op handen en voeten aan boomstammen snuffelen en andere die de term ‘bomenknuffelaar’ iets te letterlijk nemen. En dan heb je natuurlijk mensen als ik die bij het zien van zo’n nest hun camera pakken en er met hun dikke bakkes voor gaan staan.

Bomen zijn de plek bij uitstek waar honden hun boodschappen achterlaten voor andere honden. Helaas vallen er regelmatig nesten van de rups uit een boom, bijvoorbeeld door verkeer of harde wind. De grond ligt dan bezaaid met minuscule haartjes die voor grote problemen kunnen zorgen wanneer je hond zijn snufferd erin steekt. Die haartjes kunnen daar in principe jaren blijven liggen, maar door verschillende omstandigheden worden ze in ongeveer 100 dagen afgebroken.

Eikenprocessierups cbdoggy aminocalm
Kriebels

Vorig jaar meldden zich ongeveer vijf keer zoveel mensen met jeuk bij de huisarts dan het jaar ervoor. Ik zag afgelopen zomer dan ook meer nesten dan anders. Maar dit jaar zie ik er nog veel meer, en kan er zo een stuk of 50 nesten aanwijzen in het kleine stukje bos achter m’n huis. Eiken zijn grillige bomen en de kans is groot dat een nest vanaf de grond niet zichtbaar is. Dit zijn vele tientallen plekken waar dus mogelijk haren liggen die voor problemen kunnen zorgen.

Het soort en de ernst van de klachten kan per geval erg verschillen volgens een rapport voor dierenartsen uit 2008. Met name de bek, ogen, keel en luchtwegen kunnen aangetast worden door de haren. Laesies in de mond kunnen zorgen voor necrose van de tong. Slikken en kauwen wordt dan haast onmogelijk en een gedeelte van de tong zal moeten verwijderd. Uit het rapport bleek dat de behandelde dieren (honden en paarden) al ernstige verschijnselen door de rups hadden voor ze bij de dierenarts kwamen.

Een aantal tips

  1. Herken een eik. Misschien overbodig om te noemen. Maar er zitten geen eikenprocessierupsen in andere bomen. Mocht dat wel het geval zijn dan noemen we het de eikenconcessierups.
  2. Er zitten veel meer nesten aan de randen van bossen en aan lanen. De rupsen houden wel van zon en warmte. In het midden van het bos zie je ze veel minder
  3. Hou rekening met de windkracht en windrichting.
  4. Laat je hond niet snuffelen bij eiken, behalve als je weet dat er geen nest in zit.
  5. Herken de symptomen van contact met de rups(haren) zoals blaarvorming, jeuk, misselijkheid, zwelling van de tong etc.
  6. Mocht je hond rupshaartjes in zijn vacht hebben, aai je hond dan niet. Maar spoel ‘m eerst goed af met water.
  7. Laat je hond niet zwemmen op plekken waar de rups zit. De haartjes kunnen namelijk lange tijd aan de oppervlakte blijven drijven.
  8. Maak van een rups geen olifant. Zonder het probleem te willen bagatelliseren, ernstige gevallen zijn zeldzaam. Maar het zijn wel die uitzonderlijke gevallen waar je het meeste van hoort.