Help mijn hond eet bosgrond

Het is november en Lazar’s favoriete vogelkersen zijn uit de bossen verdwenen. Deze maand staat bosgrond op het menu. Niet zomaar bosgrond, maar zorgvuldig uitgekozen grond op bepaalde plekken in het bos. Hij is overigens niet de enige hond die het doet. Op verschillende plekken tussen met name de eiken vind ik de typische kuiltjes; hooguit een paar centimeter diep en ongeveer zo breed als een pannenkoek.

Mijn idee is dat hij schimmels eet. Schimmeldraden (hyfen) vormen enorme netwerken in het bos. Deze netwerken, beter bekend als mycelia (meervoud van mycelium) breken al het organisch materiaal dat dan weer vormt de voeding voor nieuwe aangroei. Zonder schimmels geen bos. Zonder schimmels zou er waarschijnlijk helemaal geen leven op aarde zijn ontstaan. De paddenstoelen die je nu overal ziet zijn het ‘fruit’ van de schimmels.  

Lazar en ik zitten vol met schimmels. In onze darmen, oren, tenen, mond, ogen, huid en elk oppervlak, doorgang en holte die we bezitten, wemelt het van de bacteriën en schimmels. Wij dragen ​​meer microben met ons mee dan onze ‘eigen’ cellen. Misschien is het daarom verstandig om onszelf niet als een vaststaand individu te zien maar als een constant veranderend systeem vol individuen.

Net als de schimmels die in planten leven, beschermen ze ons lichaam ons tegen ziekten. Ze begeleiden de ontwikkeling van ons lichaam en ons immuunsysteem en beïnvloeden ons gedrag. Maar als ze niet onder controle worden gehouden, kunnen ze ook ziekten veroorzaken en ons zelfs doden.

Koraalzwam hier in het bos.

De meeste mensen denken dat schimmels en de bijbehorende paddenstoelen tot het plantenrijk behoren. In werkelijkheid lijken ze meer op dieren dan op planten en vormen ze hun eigen klasse. Schimmels zijn intelligente organismen en kunnen complexe beslissingen nemen. Nu technologie steeds geavanceerder wordt, vallen wetenschappers in de ene na de andere verbazing als het gaat om schimmels.

Met zijn mycelium kan de schimmel een enorm oppervlak bestrijken. Het grootste organisme ter wereld is een schimmel onder de Blue Mountains in Oregon. Deze heeft een oppervlakte van tien vierkante kilometer. Een lepel bosgrond kan wel tien kilometer aan schimmeldraden bevatten. Zou je de schimmeldraden van de Oregon-schimmel in één lijn leggen dan zou deze haast oneindig vaak de wereld rondgaan.

Schimmels en de Ikea

Uit angst de uitgang niet te kunnen vinden, ga ik nooit naar de Ikea. Op 6 juni (de nationale feestdag van Zweden), herdenk ik de gevallen kameraden die de Ikea binnengingen maar nooit meer naar buiten zijn gekomen. Om de uitgang te vinden moet je bij iedere kruising kiezen: “Ga ik links, of rechts, of toch rechtdoor?” Uiteindelijk blijkt de Ikea een labyrint waar je niet levend uit lijkt te kunnen komen. Vele schimmels kennen dat probleem niet; zij kunnen alle afslagen tegelijkertijd nemen.

Een onderzoeker bouwde een doolhof op basis van de plattegrond van de Ikea. Hij plaatste de schimmel op wisselende plekken in deze ‘Ikea’ en zonder hulp van personeel of bordjes wist de schimmel de snelste weg naar de uitgang te vinden. In een vergelijkbaar onderzoek werd Engeland op schaal na gemaakt. Voedsel werd geplaatst op de verschillende steden. Wanneer een stad veel inwoners had dan werd er in verhouding meer voedsel geplaatst. Binnen no time had de schimmel het wegennetwerk van Engeland nagemaakt. Sterker nog, het was een efficiënter wegennetwerk.
Moet ik in de Ikea een afslag kiezen, een schimmel komt bij de afslag en gaat zowel links als rechts. Hij splitst zich en zodra hij de uitgang heeft gevonden richt hij zich daarop en steekt geen energie meer in de afslagen die nergens heen gingen.

Wonderbaarlijk

Schimmels zijn werkelijk wonderbaarlijke organismen. Ze hebben geen brein maar maken complexe beslissingen. Ze geven ons voedingstoffen die we op geen enkele andere manier binnen kunnen krijgen. Ze ruimen ruwe olie, pesticiden en sigaretten op. Sommigen geven psychedelische ervaringen die kunnen helpen bij een hele reeks aan mentale problemen. Schimmels verbinden planten met elkaar in een ondergronds netwerk dat ook wel de Wood Wide Web wordt genoemd. Planten en bomen gebruiken dit netwerk om met elkaar te communiceren. En toch, we weten er niet half zoveel van schimmels af als van planten en dieren.

De meeste schimmels bloeien onder de grond, en maar een klein deel vormt paddenstoelen bovengronds. Om toch op te vallen maken ze complexe aroma’s aan die voor speurneuzen als Lazar onweerstaanbaar zijn. Deze aroma’s zijn zo complex dat we ze niet na kunnen maken. Om die reden zijn sommige truffels per kilogram duurder dan goud. Je zou denken dat het big business is om truffels te kweken. Maar helaas, het is in veel gevallen nog niet gelukt om ze te kweken. Lazar daarentegen neemt gewoon een hap bosgrond, gratis en voor niets.

Leave a Comment