Lachen honden naar ons?

De meesten zouden naar deze hond kijken en een onmiskenbare grijns zien. Maar gebruiken honden dezelfde uitdrukking op dezelfde manier als mensen om aan te geven dat ze blij of tevreden zijn? Kortom, lachen honden?

Lachende Dieren

Het antwoord is nog niet eens zo gemakkelijk. Want veel dieren lijken te lachen wanneer terwijl ze in werkelijkheid helemaal niet blij zijn. Zelfs apen, die een heel stuk dichterbij ons staan dan honden, lachen vooral uit nervositeit. Trouwens, dat doen we zelf ook nog steeds. Maar lachen als uiting van tevredenheid of blijdschap is zeldzaam in het dierenrijk.

Een opvallende verschijning in het lijstje van lachende dieren is de rat. Onhoorbaar voor onze eigen oren, maar met behulp van technologie hebben onderzoekers ontdekt dat ratten lachen wanneer je ze kietelt, maar alleen wanneer ze in een goede stemming zijn. Viriginia Morell heeft in haar boek Animal Wise overigens een prachtig hoofdstuk gewijd aan lachende ratten.

Dolfinariums maken gretig gebruik van ‘lachende’ dolfijnen. De lach die ze op hun gezicht lijken te hebben, is helemaal geen lach. Eigenlijk zouden deze horror-instellingen per direct moeten sluiten. Helaas zien mensen toch echt een lach op het gezicht en associëren ze dit automatisch met positiviteit en blijheid.

Mensen en Honden

Terug naar mensen en honden. Het is verbazingwekkend hoe wij in staat zijn om gezichten te lezen. Minuscule veranderingen in iemands gezicht zoals een opkrullende mondhoek of een wenkbrauw die een heel klein beetje omhooggaat, zien we direct en we interpreteren deze expressies bijna altijd juist. Aan de andere kant zijn we nauwelijks in staat om een andere emotie op ons gezicht te toveren dan we voelen. We falen vaak hopeloos wanneer we boos proberen te kijken wanneer we in realiteit blij zijn.

Een studie, gepubliceerd in het tijdschrift Science, ontdekte dat zowel honden als mensen een toename van oxytocine (het liefdeshormoon) ervaren wanneer ze elkaar aankijken. Nog intrigerender is dat honden die oxytocine inademden, langer naar hun baasje bleven kijken. Oogcontact is natuurlijk hartstikke belangrijk als het gaat om binding en samenwerking. Wanneer ik Jura vraag waar iets ligt kan ze het aanwijzen door te wenken, een heel klein knikje met een opgetrokken wenkbrauw, meer heeft ze niet nodig.
Gezien het belang van oogcontact, is het niet ondenkbaar dat we honden selecteren waar we graag naar kijken. Sterker nog, een andere studie heeft aangetoond dat asielhonden met typische puppy-open sneller een huis vinden dan honden die dit niet hebben. En tja, wat is er nou aanstekelijker dan grote ogen en een mooie lach? Dus misschien hebben we onbewust of bewust wel honden gefokt die van nature een soort van lach op hun gezicht hebben.

Onderzoek

In feite is er heel weinig objectief onderzoek om het idee te ondersteunen dat honden ‘lachen’ om dezelfde redenen als wij. Sommige bevindingen, gepubliceerd in het tijdschrift Scientific Reports, tonen wel aan dat een specifieke uitdrukking, “ontspannen open mond” genoemd bij honden, typisch voorkomt in een positieve omgeving, zoals wanneer honden elkaar uitnodigen om te spelen. Maar of het echt is wat we een glimlach zouden noemen dat is niet te zeggen.

Misschien is dit verontrustend om te horen voor de hondenbaas die altijd al die uitdrukking als een lach heeft geïnterpreteerd. Maar in sommige opzichten doet het er niet toe, want er is zoveel ander bewijs van onze speciale relatie met honden. In eerdere artikelen heb ik al aangegeven dat honden in veel opzichten dichterbij ons staan dan apen. Honden zijn zo goed in het begrijpen van subtiele signalen dat ze die lach van ons in ieder geval begrijpen.

Bronnen

‘Puppy Eyes’ Help Dogs Bond with Humans, Study Suggests | Live Science
Animal Wise: The Thoughts and Emotions of Our Fellow Creatures by Virginia Morell
Dogs and Humans Co-Evolving | Live Science